ဘိုကေလးျမိဳ႕က ေက်ာ္ဇံ ေထရ၀ါဒ စာသင္တိုက္ကို ေရာက္ေရာက္ခ်င္းပဲ ပစၥည္းေတြကို ငွားထားတဲ့ စက္ေလွေပၚ ခ်က္ခ်င္း တင္ၿပီး လွဴဒါန္းသူ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား မေရာက္ ေသးတဲ့ ရြာသံုးရြာထံကို လွဴဖို႔ သြားခဲ့ၾကသည္။ ဇြန္လ ၃ရက္ေန႕ မွာေတာ့ ရြာေတြ မ်ားမ်ားကို ေရာက္ႏိုင္ဖို႕ ေစတနာ့ ၀န္ထမ္း အဖြဲ႕ဟာ မနက္ေလးနာရီ ကတည္းက ထၿပီး ျပင္ဆင္ ၾကပါသည္။ အလွဴပစၥည္း အေရအတြက္ သိပ္မ်ားတဲ့ အတြက္ ျပင္ဆင္ရတာ သိပ္မ်ား ေသာေၾကာင့္ မနက္ ၇ နာရီေလာက္မွ စက္ေလွ ထြက္ႏိုင္ခဲ့သည္။ လမ္းတစ္ေလွ်ာက္မွာ မိုး ရြာလြန္းသည့္ အတြက္ ေစတနာ့ ၀န္ထမ္း မ်ားလဲ မိုးမိၿပီး ရႊဲရႊဲစို ေနေပမယ့္ အားၾကိဳးမာန္တက္ လွဴဒါန္း ေပးခဲ့ၾက ပါသည္။
ရြာၾကီးမ်ားတြင္ စက္ေလွရပ္ၿပီး ေသခ်ာ လွဴဒါန္း ေဆးကု ေပးရင္းနဲ႕ လိုအပ္တဲ့ data မ်ားကိုလည္း ေသခ်ာ စနစ္တက် ေကာက္ၿပီး လိုအပ္မည့္ ပစၥည္း စာရင္း၊ လိုအပ္မည့္ ေနရာ ရပ္ရြာ တုိ႕ကို ေစ့စပ္စြာ စာရင္း ျပဳစု ထားတ့ဲ အတိုင္း သြားေရာက္ လွဴဒါန္း ခဲ့ၾက ပါသည္။ အခ်ိန္ မေလာက္မွာ စိုးရိမ္ ရတဲ့ အတြက္ စက္ေလွ သြားရာ လမ္း တေလွ်ာက္က ရြာသိမ္ ရြာငယ္ ေလး မ်ားတြင္ အစား အစာနဲ႕ ေဆး၀ါး ပစၥည္းမ်ားကို စက္ေလွ ေပၚကေန ခ်ေပးရံုပဲ ေပးခဲ့ ႏိုင္ပါသည္။ ေစတနာ့ ၀န္ထမ္း အုပ္စု သြားခဲ့သည့္ ရြာမ်ားတြင္ ေကာက္ခံ ခဲ့ေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို စုစည္းၿပီး မုန္တိုင္းဒဏ္ခံ ရြာသူ ရြာသား တို႔ရဲ႕ လက္ရွိ အေျခ အေနနဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ တို႕ကို အလွဴရွင္ မ်ားနဲ႕ စာရႈသူတို႕ အားလံုး သိရွိ နားလည္ ႏိုင္ေစရန္ ခုလို က႑ ခြဲၿပီး တင္ျပ အပ္ပါသည္။
လက္ရွိေနထိုင္စား ေသာက္မႈ
လက္ရွအေျခအေနမွာ မုန္တိုင္းဒဏ္ခံ ဒုကၡသည္ မ်ားသည္ ပုဂၢလိက အလွဴရွင္မ်ား၏ ေစတနာကို မွီခို အားထား ၿပီး ေနထိုင္ ေနၾကရ ပါသည္။ ရြာအခ်ိဳ႕တြင္ (အေလာင္းမ်ား ဒီေရနဲ႕ အတူ စုန္ခ်ည္ ဆန္ခ်ည္ စီးေမ်ာ ေနေသာ ျမစ္ ေခ်ာင္းနဲ႕ ရိုးတေလွ်ာက္တြင္) ငါးဖမ္း ေသာ အလုပ္ကို လုပ္ကိုင္ စားေသာက္ ၾကရေသာ္လည္း တစ္ခ်ိဳ႕ရြာမ်ားတြင္ (ဆားငံေရ ၀င္ကုန္သည္႔အတြက္ ရွိသမွ် လယ္ယာ မ်ားကို စိုက္ပိ်ဳး ရန္မွာ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့သည္႔ အေျခအေနတြင္) ဘာမွ လုပ္ကိုင္ စရာ မရွိေတာ့ ေသာေၾကာင့္ ေထာက္ပံ့ေရး မ်ားကိုသာ ေမွ်ာ္လင့္ ေနၾကရပါ သည္။ ေနထိုင္စရာ အေနနဲ႔ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ပံုမ်ား အတိုင္း တဲေလးမ်ား ထိုးၿပီး ေနၾကသလို၊ UNICEF, WFP အစ ရွိေသာ အဖြဲ႔အစည္း မ်ားနဲ႔ ပုဂၢလိက အလွဴရွင္ မ်ားက ေပးတဲ့ တာလာပတ္ မ်ားကို အမိုးအကာ လုပ္ၿပီး ေနထိုင္ ၾကတာ ေတြ႔ရပါ သည္။ မုန္တိုင္း အၿပီး ရြာ မ်ားတြင္ ကံေကာင္း ေထာက္မစြာ အပ်က္အစီး နည္းပါးစြာ က်န္ခဲ့ ေသာ အိမ္မ်ိဳးမွာ စုေ၀း ေနထိုင္ ၾကသလို (အက္ဆစ္ မိုးေၾကာင့္ အုန္းေတာ၊ ဓနိေတာမ်ား ေလာင္ကၽြမ္း ကုန္ ေသာ္လည္း ရွိစုမဲ့စု ) ေကာင္းမြန္စြာ က်န္ရွိ ေနေသာ ဓနိပင္ မ်ားကို အမိုးအကာ ျပဳလုပ္ၿပီး ေနထိုင္ၾကရပါသည္။
ေရရရွိမႈ အေျခအေန
ရြာမ်ားတြင္ ေရွးယခင္ မုန္တိုင္း မတိုက္္ မီက ေသာက္ေရကန္မ်ား ရွိေသာ္လည္း မုန္တိုင္း ၿပီးေသာ အခ်ိန္မွ စၿပီး ပင္လယ္ေရ လႊမ္းမိုးမႈေၾကာင့္ အဆိုပါ ေသာက္ေရကန္မ်ား အကုန္ ပ်က္စီးကာ အသံုးျပဳလို႕ မရေတာ့ ေသာ အေျခအေနသို႕ ဆိုက္ေရာက္ခဲ႔ရ ပါသည္။ အခ်ိဳ႕ ရြာမ်ားတြင္ ေသာက္ေရကန္ မ်ားကို ျပန္လည္ ျပဳျပင္ၿပီး Water Guard ေရသန္႔ေဆး မ်ား ထည့္ထားၾက ေသာ္လည္း ေရသန္႕ေဆးေရာ ေသာက္ေရကန္ ပမာဏပါ ေလာက္ငမႈ မရွိတာကို ေတြ႔ရပါသည္။ ေသာက္ေရ အခက္ အခဲကို ရြာတိုင္းမွာ လိုလို ႀကံဳေတြ႔ ရၿပီး မိုးရြာ မွသာ (အက္ဆစ္မိုးေရ မ်ားလဲ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ သို႕ေသာ္ အျခား ေသာက္စရာ ေရမရွိသည့္အတြက္ သည္ မိုးေရ ကို သာ ေသာက္ေရ အျဖစ္) ေရေသာက္ ရတဲ့ အေျခအေနကို ေရာက္ရွိ ေနပါသည္။ ေသာက္ေရ ကန္မ်ားကို ျပန္ လည္ သန္႔စင္ ႏိုင္ေသာ ရြာအေရ အတြက္မွာ ရွားပါး လွၿပီး ရြာတစ္ရြာ တြင္သာ စင္ကာပူေရာက္ မ်ိဳးခ်စ္ ျမန္မာ မ်ားက ေသာက္ေရကန္ကို ျပန္လည္ ၿပဳျပင္ ေပးထား သည္ကို ေတြ႔ရွိ ခဲ့ရ ပါသည္။ မွတ္မွတ္ရရ "ငယ္သူ" အမည္ရွိ ရြာ တြင္ ေရကန္ တစ္၀ုိက္မွာ လူေသ အေလာင္းမ်ား အရိုးမ်ား စုေ၀း ေနၿပီး ကန္ေရ သည္ ပုပ္ေစာ္ နံလ်က္ ရွိေန သည္ကို ေတြ႔ခဲ့ရ ပါသည္။
ေထာက္ပံ့ေရး ရရွိမႈ အေျခအေနမ်ား
ဘိုကေလးျမိဳ႕ တစ္၀ိုက္တြင္ UN, WFP, နယ္စည္း မျခား ဆရာ၀န္မ်ား၊ မြန္ျမတ္ ကရုဏာ ရွင္မ်ား အဖြဲ႔က အဓိက ေထာက္ပံ့ ေနသည္ကို ေတြ႔ရၿပီး ပုဂၢလိက ေထာက္ပံ့ေရး အဖြဲ႔ မ်ားလည္း ရက္ျခားေလာက္ ေရာက္ေန သည္ဟု သိရွိရပါသည္ ။ ရြာတစ္ရြာလွ်င္ အမ်ားဆံုး ေထာက္ပံ့ေရး အဖြဲ႔ (၈) ဖြဲ႔ခန္႕ ေရာက္ေသာ္လည္း တစ္ခ်ိဳ႕ ရြာ မ်ားတြင္ တစ္ဖြဲ႔ ႏွစ္ဖြဲ႔ ခန္႕သာ ေရာက္ၿပီး ရတဲ့ ပမာဏ ဟာလည္း ေလာက္ငမႈ မရွိဟု သိရွိရပါသည္။ အလွဴပစၥည္းမ်ားသာ လံုေလာက္စြာ ရရိွခဲ႔မည္ဆုိပါလွ်င္ ယခုလို လူတန္း ၾကီးကို ရြာ မ်ားမွ အနည္းဆံုး ၃နာရီ ခရီး လာရေသာ သည္လို ကားလမ္းမ ေတြေဘးမွာ သည္မွ်ေလာက္ မ်ားျပားေသာ လူတန္းရွည္ၾကီးႏွင့္ လူအုပ္ၾကီးေတြကို ျမင္ၾကရ မည္ မဟုတ္ေပ။ အဓိက ရရွိေသာ ေထာက္ပံ့ ပစၥည္းမ်ားမွာ ဆန္၊ တာလပတ္၊ ေခါက္ဆြဲေျခာက္ စေသာ အရာမ်ား ျဖစ္ၿပီး Red Cross မွလည္း တခါတရံ လာေရာက္ ေဆးကုသ ေပးသည္ဟု ၾကားသိရပါသည္။
ရြာသားမ်ား၏ က်န္းမာေရး အေျခအေနမ်ား
အဓိက ျဖစ္ေသာ က်န္းမာေရး ခ်ိဳ႕တဲ့မႈမ်ားမွာ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ ရင္က်ပ္ျခင္း၊ ဒဏ္ရာ အနာ တရ ျဖစ္ျခင္း၊ ပြန္းပဲ့ ထိခိုက္ျခင္း မ်ားနဲ႔ ဖ်ားနာျခင္း တို႔ ျဖစ္ၾကပါသည္။ အျဖစ္အမ်ားဆံုးမွာ ေခ်ာင္းဆိုးေရာဂါ ျဖစ္ၿပီး ျဖစ္ပြားရသည့္ အေၾကာင္းရင္းႏွစ္ရပ္မွာ မုန္တိုင္းၿပီးခါစ စားေသာက္စရာမရွိစဥ္ ကယ္ဆယ္ေရပစၥည္းမ်ား မေရာက္စဥ္က အုန္းသီးဆံႏွင့္ အုန္းရည္ မ်ားကိုသာ အဓိကအစာ အျဖစ္ မွီခို စားေသာက္ ခဲ့ရေသာေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊ အမိုးအကာ ျပည့္စံုစြာ မရွိဘဲ ျဖစ္သလို မိုးထဲ ေလထဲတြင္ ေနထိုင္ ခဲ့ရသည့္ အတြက္ အေအးမိ ေရာဂါ ျဖစ္ပြား ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ ရြာမ်ားတြင္ မိဘမဲ့ ကေလး နည္းပါးျခင္း၊ ကေလးမ်ားကို မေတြ႕ရဘဲ လူၾကီးမ်ားသာ ေတြ႕ရျခင္း တုိ႕အား စံုစမ္း ေမးျမန္း ခဲ့ရာ ကေလးမ်ား မုန္တိုင္း ႏွင့္ ဒီေရ အၿပိဳင္ တိုက္ခတ္ ခ်ိန္တြင္ အားလံုး နီးပါး ေသဆံုး ကုန္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု သိရွိ ရပါသည္။ ေနာက္ထပ္ အေတြ႕ရ မ်ားေသာ က်န္းမာေရး အေျခအေနမွာ အနာစို အနာျပဲ အကြက္လုိက္ ၾကီးမ်ား ျဖစ္ၿပီး အက္ဆစ္မိုး ေၾကာင့္ေလာ၊ မုန္တိုင္းဒဏ္ေၾကာင့္ တိမ္းေမွာက္ ခဲ့ေသာ စစ္သေဘၤာ မ်ားမွ ထြက္လာေသာ ဓာတု ပစၥည္း မ်ားေၾကာင့္ေလာ၊ လူေသေမ်ာရာက ပုပ္ေဟာင္ ေနေသာ ေရမ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕ မိေသာေၾကာင့္ေလာ မေသခ်ာေၾကာင္း သိရွိ ရပါသည္။
လက္ရွိႏွင့္ အနာဂတ္အတြက္ အလုပ္အကိုင္ အေျခအေန
လက္ရွိ အေျခအေန အရ တစ္ခ်ိဳ႕ရြာမ်ားတြင္ ဖား၊ ငါးမ်ားကို ရွာေဖြ စားေသာက္ ၾက ေသာ္လည္း သည္လို ေျဖရွင္းနည္းနဲ႕ အေျခအေနဟာ လတ္တေလာ ငတ္မြတ္မႈကို ေျဖရွင္း ႏိုင္ရံုသာ ရွိၿပီး အဓိက ေရရွည္ရပ္တည္ေရးလုပ္ငန္းျဖစ္တဲ့ လယ္ယာ လုပ္ငန္းကို ျပန္လည္ လုပ္ကိုင္ ႏိုင္ျခင္း လံုး၀ မရွိ ေသးပါ။အဓိက ျပႆနာမွာ ကၽြဲ ႏြား မ်ား ေသဆံုးမႈနဲ႔ မ်ိဳးစပါးမ်ား ေရစို ပ်က္စီး ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။
မုန္တိုင္းသင့္ ရြာမ်ား၏ ပညာေရး အေျခအေနမ်ား
နအဖ စစ္အစိုးရဟာ မုန္တိုင္းသင့္ ေဒသမ်ား အတြက္ ေက်ာင္းဖြင့္ရန္ အခ်ိန္ တစ္လ တိတိ ေနာက္ဆုတ္ ေပး ထား ေသာ္လည္း စာသင္ေက်ာင္း အမ်ားစုမွာ ေလဒဏ္ေၾကာင့္ ပ်က္စီး ၿပိဳလဲ လ်က္ ရွိၿပီး တစ္လ အတြင္း ျပန္ လည္ ထူေတာင္ႏိုင္ရန္ မျဖစ္ႏိုင္ေသာ အေျခအေန တြင္ တည္ရွိ ေနပါသည္။ ကေလး သူငယ္မ်ား ေသဆံုးမႈ မ်ားျပား ျခင္း၊ လက္ရွိ စား၀တ္ ေနေရးကို ေျဖရွင္း ႏိုင္ရန္ မႏိုင္မနင္း လံုးပန္း ေနရျခင္းႏွင့္ ေက်ာင္းစရိတ္ ၾကီးျမင့္ျခင္း ျပႆနာ တုိ႕ေၾကာင့္ ကေလးမ်ား ေက်ာင္းရိပ္သို႕ ျပန္လည္ ေရာက္ရွိ ႏိုင္ရန္ အလွမ္း ကြာေ၀း လ်က္ ရွိေန ပါသည္။
လက္ရွိ လိုအပ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ အေရးေပၚ လိုအပ္ခ်က္မ်ား
ရြာတိုင္း လူတိုင္းအတြက္ မရွိမျဖစ္ အေရးေပၚ လိုအပ္ခ်က္မွာ ဆန္ႏွင့္ ေသာက္ေရ ျဖစ္ပါသည္။ ေနာက္ထပ္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားမွာ အမိုးအကာ၊ တာရွည္ခံ အစားအေသာက္ ႏွင့္ ဖိနပ္မ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ဖိနပ္စီး ထားေသာ ဒုကၡသည္ မရွိသေလာက္ ျဖစ္ေနသည္ကို ေတြ႕ရွိ ရပါသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ဒုကၡသည္ မ်ား၏ ေျခေထာက္မွာ သံစူးျခင္း၊ သံျပားရွျခင္း၊ ဆူးစူးျခင္းတို႔ မၾကာခဏ ခံစားရေလ့ ရွိသည့္ အတြက္ ဖိနပ္ကို မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ေသာ အရာတစ္ခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ ရပါသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ အဓိက လိုအပ္ခ်က္ မ်ားမွာ
(၁) ဆန္နဲ႕ ျပန္လည္ ထြန္ယက္ စိုက္ပိ်ဳးႏိုင္ဖို႕ ဆားငံေရ ဒဏ္ခံ မ်ိဳးစပါး
(၂) ေသာက္ေရ
(၃)အမိုးအကာ
(၄)ဖိနပ္
(၅) တာရွည္ခံ အစားအစာႏွင့္ ဆီ၊ ဆား၊ ျငဳပ္၊ ၾကက္သြန္.... စသည္တို႔ ျဖစ္ပါသည္။
(ဆက္လက္ ေဖာ္ျပ ပါဦးမည္)
